ในทุก ๆ ปีของประเพณียี่เป็งนั้นจะมีขนบธรรมเนียมและการทำพิธีกรรมที่การสืบทอดประเพณีกันมาอย่างยาวนาน โดยงานประเพณีจะมีทั้งหมด 3 วัน ด้วยกัน
วันที่ 1 วันขึ้นสิบสามค่ำ หรือ วันดา จะเป็นวันสำหรับการซื้อของ เตรียมของต่างๆ ไปทำบุญที่วัด
วันที่ 2 วันขึ้นสิบสี่ค่ำ ไปทำบุญที่วัดพร้อมกับทำกระทงใหญ่ไว้ที่วัด และนำของกินมาใส่กระทงไว้เพื่อทำทานให้แก่คนยากจน
วันที่ 3 วันขึ้นสิบห้าค่ำ นำกระทงใหญ่ที่วัดและกระทงเล็กส่วนตัวไปลอยในแม่น้ำ
แล้วในส่วนของพิธีกรรมสำคัญนั้นมีทำอะไรบ้างมาดูกันครับ
1. การจุดผางประทีปบูชาแม่กาเผือก
จะมีการนำถ้วยดินเผาเล็ก ๆ ที่มีน้ำมันมะพร้าว นำมาจุดประดับตามบ้านเรือน ขอบกำแพง และตามวัดวาอาราม เพื่อส่องแสงสว่าง และเป็นพุทธบูชา
2. การตกแต่งซุ้มประตูป่ารับพระเวสสันดร
ตามความเชื่อชาวบ้านจะมีการนำต้นกล้วย ต้นอ้อย ใบมะพร้าว และดอกไม้มาทำเป็นซุ้มประตูบริเวณบ้านหรือประตูวัด เพื่อเป็นการจำลองบรรยากาศให้เป็นป่าหิมพานต์ ต้อนรับการเสด็จกลับเมืองของพระเวสสันดร
3. การลอยสะเปาและลอยโขมดสะเดาะเคราะห์
การลอยสะเปา คือเรือสำเภาขนาดเล็กที่ทำจากวัสดุธรรมชาติที่มีการตกแต่งด้วยโคมและดอกไม้ ในส่วนของการลอยโขมดในการสะเดาะเคราะห์คือการทำกระทงเพื่อลอยความทุกข์โศกโรคภัยให้ไหลไปกับแม่น้ำ
4. การฟังเทศน์มหาชาติหรือตั้งธรรมหลวง
เป็นพิธีกรรมทางศาสนาที่ถือว่าสำคัญอีกหนึ่งอย่างที่ชาวบ้านจะเข้าไปวัดฟังเทศน์มหาชาติกันตั้งแต่เช้ามืด โดยมีความเชื่อว่าหากฟังครบ 13 กัณฑ์ภายในวันเดียวจะได้อานิสงส์สูงสุด
กิจกรรมยี่เป็งในอดีตกับเทศกาลท่องเที่ยวในปัจจุบันแตกต่างกันอย่างไร
ด้วยความที่เป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน กิจกรรมยี่เป็งในอดีตจึงมีความแตกต่างกันกับเทศกาลท่องเที่ยวในปัจจุบันอย่างแน่นอน ซึ่งในอดีตนั้นจะเน้นไปที่พิธีทางศาสนาที่มีความเงียบสงบ โดยชาวบ้านจะเข้าวัดฟังเทศน์มีการจุดผางประทีปหน้าบ้านและปล่อยโคมลอยขนาดเล็กเพื่อเป็นการบูชาพระธาตุจุฬามณี ส่วนในปัจจุบันมีการพัฒนาไปเป็นงานเทศกาลท่องเที่ยวแทนโดยมีการจัดแสดงแสงสีเสียง โคมแขวนล้านนา มีขบวนแห่กระทงแบบยิ่งใหญ่ รวมถึงมีมาตรการในการจำกัดการปล่อยโคมลอยเพื่อความปลอดภัยอีกด้วย
ทำไมปฏิทินจันทรคติล้านนาถึงนับเดือนยี่เร็วกว่าภาคกลาง
เนื่องจากการนับเดือนตามปฏิทินจันทรคติล้านนา จะนับเดือนเร็วกว่าปฏิทินจันทรคติภาคกลางประมาณ 2 เดือน จากระบบการคำนวณตำแหน่งดวงจันทร์และฤดูกาลของทางภาคเหนือจะเร็วกว่า ดังนั้น เดือนยี่ (เดือน 2) ของล้านนาจะตรงกับเดือนพฤศจิกายนของทางภาคกลาง ส่วนประเพณีลอยกระทงของภาคกลางจะตรงกับวันเพ็ญเดือน 12 ก็คือ เดือน 12 ของภาคกลาง ซึ่งเป็นช่วงฤดูหนาวที่อากาศเริ่มเย็นสบาย
ปักหมุดเที่ยวเชียงรายช่วงเทศกาลยี่เป็ง 2569 ที่ไหนดีให้ได้ภาพสวย
ในช่วงเทศกาลยี่เป็งนี้ ใครมีแพลนมาเที่ยวยาว 3 วัน 2 คืน เชียงราย พร้อมกับไปแวะเที่ยวที่ คาเฟ่แม่สาย แล้วอยากจะมาร่วมเทศกาลยี่เป็ง ที่ได้ถ่ายรูปกับแสงไฟสวย ๆ มาดูกันครับว่าที่เชียงรายตามไปปักหมุดเที่ยวกันที่งานไหนได้บ้าง
1. งานประเพณีลอยกระทงของเทศบาลนครเชียงราย
อยากไปลอยกระทงตามประเพณี ทางเทศบาลนครเชียงรายก็มีการจัดงานประเพณีลอยกระทงของเทศบาลนครเชียงราย บริเวณหลังวัดฝั่งหมิ่น (สวนสาธารณะริมน้ำกก) ภายในงานจะมีกิจกรรมล่องสะเปา เดือนยี่เป็งฝั่งหมิ่น และ พิธีลอยสะเปา เพื่อลอยเคราะห์ นอกจากนั้นยังมีการประกวดต่าง ๆ การแสดงศิลปวัฒนธรรม และกระทงใหญ่อลังการกลางแม่น้ำกก ให้ได้ชมกันอีกด้วยครับ
2. งานโคมไฟประดับวัดร่องเสือเต้น
ที่วัดร่องเสือเต้นจะมีการเปิดไฟแสงสีในช่วงกลางคืน มีความสวยงามมาก โดยในวันประเพณียี่เป็งนี้ ยังมีการจัดประดับโคมไฟล้านนาและแสงไฟงดงามตระการตา นอกจากจะมาถ่ายรูปสวย ๆ ที่วัดร่องเสือเต้นแล้ว ยังมีกิจกรรมลอยกระทงกะลาเทียนหอมตามประจำวันเกิด เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ รับโชค โชคดีมีสุข ตลอดปี อีกด้วยครับ
3. สืบสานประเพณีลอยกระทง กันที่ สนาม รด. จังหวัดเชียงราย
สำหรับงานสืบสานประเพณีลอยกระทง ที่ สนาม รด. จังหวัดเชียงราย ภายในงานจะมีกิจกรรมการลอยกระทงริมแม่น้ำกก พร้อมกับอาหารอร่อย และร้านค้ามากมายให้ได้ชิมช็อปกัน นอกจากนั้นยังมีคอนเสิร์ตจากศิลปินชื่อดังให้ได้ชมกันอีกด้วย โดยงานจะจัดระหว่างวันที่ 15–26 พฤศจิกายน 2569 นี้ครับ
แนะนำข้อควรระวังในการปล่อยโคมลอยยุคปัจจุบันมีอะไรบ้าง
1. กฎหมายและพื้นที่ ให้ดูดี ๆ ก่อนปล่อยโคม ซึ่งจะมีการปล่อยเฉพาะในบางพื้นที่ และช่วงเวลาที่ได้รับอนุญาตจากทางจังหวัดเท่านั้น
2. เขตความปลอดภัยการบิน ในเขตรัศมีที่ใกล้กับสนามบิน ห้ามมีการปล่อยโคมเด็ดขาด เพื่อความปลอดภัยในเขตการบิน
3. อัคคีภัย ให้หลีกเลี่ยงการปล่อยใกล้กับเขตชุมชนหนาแน่น ใกล้สายไฟฟ้า หรือป่าไม้ เพราะอาจทำให้เกิดเพลิงไหม้ได้
สรุปบทความ
ได้รู้จักกับประเพณียี่เป็งกันไปแล้วนะครับ ต้องบอกว่าสำหรับประเพณียี่เป็งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่เทศกาลแห่งความสวยงามของแสงสี แต่ยังเป็นวัฒนธรรมที่สะท้อนความเชื่อและวิถีชีวิตของชาวเหนือ พร้อมกับยังช่วยให้การท่องเที่ยวมีความคึกคักและมีเอกลักษณ์ที่สามารถช่วยดึงให้ชาวต่างชาติมาเที่ยวบ้านเราอีกด้วย นอกจากจะช่วยสืบสานประเพณีแล้วนั้น ก็อย่าลืมเรื่องของความปลอดภัยในช่วงเทศกาล จะได้เที่ยวกันอย่างมีความสุขในเทศกาลประเพณียี่เป็งนี้กันนะครับ
สำหรับใครที่กำลังมองหาที่อยู่อาศัยในจังหวัดเชียงราย ไม่ว่าจะเป็นบ้านเชียงราย, คอนโดเชียงรายและทาวน์โฮมเชียงราย ก็สามารถเลือกชมได้ที่เว็บไซต์ “น่าอยู่” บอกเลยว่ามีให้เลือกหลายโซน ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์วัยเรียนและทำงานสุด ๆ
FAQ
1. ประเพณียี่เป็งกับวันลอยกระทงของภาคกลางคือเทศกาลเดียวกันใช่หรือไม่
ใช่ครับ ทั้งประเพณียี่เป็งกับวันลอยกระทงเป็นเทศกาลที่จัดขึ้นในวันเพ็ญพระจันทร์เต็มดวงเดียวกัน แต่มีความต่างกันทางวัฒนธรรม ด้วยพิธีกรรม และรูปแบบการเฉลิมฉลองที่มีความแตกต่างกันตามเอกลักษณ์ท้องถิ่น
2. ทำไมชาวล้านนาถึงนิยมทำขนมจ็อกแจกจ่ายกันในช่วงวันเพ็ญเดือนยี่
เนื่องจากขนมจ็อก หรือที่เรียกกันว่า ขนมเทียน เป็นขนมมงคลที่ทำจากแป้งข้าวเหนียว ใส่ไส้มะพร้าวหรือถั่ว ซึ่งชาวล้านนานิยมทำขนมจ็อก ไปทำบุญที่วัดในวันยี่เป็งและแบ่งปันให้กับเพื่อนบ้าน
3. การทำซุ้มประตูป่าหน้าบ้านมีความเชื่อว่าจะได้รับอานิสงส์อย่างไร
การทำซุ้มประตูป่าหน้าบ้าน มีความเชื่อที่ว่าจะทำให้บ้านเรือนอยู่เย็นเป็นสุข ได้รับผลบุญจากการต้อนรับการเสด็จกลับจากป่าของพระเวสสันดร และเป็นการช่วยเสริมสิริมงคลให้แก่ครอบครัวตลอดทั้งปี
