สรุปครบทุกขั้นตอน ขอบ้านเลขที่ใหม่ ต้องเตรียมตัวยังไงให้ผ่าน

การมีบ้านสักหลังไม่ใช่แค่สร้างเสร็จแล้วก็จบไป แต่ต้องมีการแจ้งขอบ้านเลขที่ เหมือนแจ้งเกิดแล้วต้องขอสูติบัตร แต่แค่เปลี่ยนจากคนเป็นบ้านแทนนั่นเองครับ หลายคนอาจสงสัยว่าการขอบ้านเลขที่ มีความยุ่งยากไหม ต้องรอนานหรือเปล่า และที่สำคัญคือการจะขอบ้านเลขที่ใช้อะไรบ้าง

วันนี้ “น้องน่าอยู่” จะมาเผยคู่มือขอบ้านเลขที่ ที่จะช่วยให้เพื่อน ๆ ได้สมุดทะเบียนบ้านสีน้ำเงินมาไว้แบบง่าย ๆ ครับ โดยเฉพาะคนที่กู้เงินปลูกบ้านเองบนที่ดินส่วนตัว ขั้นตอนนี้ถือเป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้บ้านหลังนั้นเป็นบ้านที่ถูกต้องตามกฎหมายครับ

กฎเหล็กที่เจ้าของบ้านต้องรู้! ระยะเวลาที่ต้องแจ้ง ขอบ้านเลขที่

ตามกฎหมายระบุว่าเจ้าของบ้านต้องแจ้งต่อนายทะเบียนท้องถิ่นเพื่อขอบ้านเลขที่ภายใน 15 วันนับแต่วันที่ก่อสร้างเสร็จ หรือดำเนินการสร้างไปแล้ว 80-90% โดยต้องมีโครงสร้างหลักชัดเจนเช่น ประตู หน้าต่าง มุงหลังคา และห้องน้ำพร้อมใช้งาน ซึ่งถ้าใครมัวแต่ฉลองขึ้นบ้านใหม่จนไม่ได้ไปแจ้งกับนายทะเบียนเพื่อขอพิจารณาออกเลขที่บ้านให้ อาจมีโทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท และอาจทำให้เสียเวลาหรือเสียประวัติได้ครับ

เปิดเช็กลิสต์เอกสาร ขอบ้านเลขที่ใช้อะไรบ้าง?

ก่อนที่ทุกคนจะเดินทางไปอำเภอเพื่อยื่นคำร้องขอบ้านเลขที่ เรามาเช็กให้ชัวร์ก่อนว่าขอบ้านเลขที่ใช้อะไรบ้าง จะได้ง่ายต่อการเตรียมตัวและไม่เกิดความผิดพลาดเวลาไปยื่น เพราะถ้าเอกสารขาดไปแค่อย่างเดียว อาจจะต้องเสียเวลาไปเตรียมใหม่อีกครับ

1. เอกสารส่วนตัว

เริ่มต้นด้วยการยืนยันตัวตนว่าเราคือเจ้าของที่ดินหรือผู้มีสิทธิ์แจ้งขอบ้านเลขที่ใหม่ โดยเอกสารที่ต้องเตรียมไว้มีดังนี้ครับ

• สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของที่ดิน หรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจ (เซ็นสำเนาถูกต้อง)
• สำเนาทะเบียนบ้านเดิมของเจ้าของที่ดิน (เซ็นสำเนาถูกต้อง)
• กรณีมอบอำนาจ ต้องมีหนังสือมอบอำนาจพร้อมติดอากรแสตมป์

2. เอกสารบ้านและที่ดิน

เมื่อเราเตรียมเอกสารยืนยันตัวตนแล้ว ต่อมาคือการยืนยันของตัวบ้านและที่ดินครับ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบว่าบ้านหลังนี้สร้างในที่ดินที่ถูกต้องและได้รับอนุญาตตามกฎหมายจริง ๆ โดยเอกสารที่ต้องเตรียมคือ

• ใบรับแจ้งเกี่ยวกับบ้าน (ท.ร. 9) ฉบับจริง 1 ฉบับ
• ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) หรือใบรับแจ้งการก่อสร้าง (ม.ส. 1)
• โฉนดที่ดิน (ตัวจริงพร้อมสำเนา)
• รูปถ่ายตัวบ้านทั้ง 4 ด้าน (หน้า-หลัง-ซ้าย-ขวา) ที่เห็นบ้านชัดเจนว่าสร้างเสร็จตามเกณฑ์แล้ว

5 ขั้นตอนการขอเลขที่บ้านใหม่

หลังจากที่บ้านสร้างเสร็จจนเกือบสมบูรณ์ เพื่อน ๆ ต้องดำเนินการยื่นเรื่องต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายใน 15 วัน เพื่อให้ได้เลขที่บ้านอย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยมีขั้นตอนดังนี้ครับ

1. เตรียมเอกสารขอบ้านเลขที่ให้พร้อม

ขั้นตอนแรกคือการตรวจสอบว่า ขอบ้านเลขที่ใช้อะไรบ้างเพื่อไม่ให้เสียเวลาเดินทางทำเรื่องหลายรอบ เอกสารหลัก ๆ ที่ต้องเตรียมเช่น ใบอนุญาตก่อสร้าง (อ.1) หรือใบรับแจ้งการก่อสร้าง โฉนดที่ดินตัวจริง บัตรประชาชนของเจ้าของที่ดิน และที่ขาดไม่ได้คือ รูปถ่ายบ้านที่สร้างเสร็จเกิน 80% ที่เห็นตัวบ้านชัดเจนทุกด้านครับ

2. ยื่นคำร้อง ณ สำนักทะเบียนท้องถิ่น

พอเราเตรียมเอกสารครบแล้ว ก็ให้เจ้าบ้านหรือผู้รับมอบอำนาจไปยื่นคำร้องที่สำนักงานเขตพื้นที่ที่บ้านตั้งอยู่เช่น

• สำนักงานเขต (กรุงเทพฯ)
• ที่ว่าการอำเภอ (ต่างจังหวัด)
• สำนักงานเทศบาล

โดยแจ้งความประสงค์ว่าต้องการขอบ้านเลขที่ใหม่ เจ้าหน้าที่ก็จะให้กรอกแบบฟอร์มคำร้อง (ท.ร.9) ครับ

3. นัดหมายเจ้าหน้าที่ให้ตรวจสภาพบ้านจริง

หลังจากเรายื่นเอกสารต่าง ๆ ไปแล้ว นายทะเบียนจะทำการตรวจสอบความถูกต้อง และในบางพื้นที่อาจมีการนัดหมายให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองหรือผู้ใหญ่บ้าน ลงพื้นที่เช็กสภาพบ้านจริงว่ามีการก่อสร้างตามแบบที่แจ้งไว้จริงไหม และบ้านมีความมั่นคงแข็งแรงพอจะได้รับเลขถาวรครับ

4. นายทะเบียนดำเนินการออกเลขที่บ้าน

เมื่อผ่านการตรวจสอบเอกสารและสภาพบ้านแล้ว นายทะเบียนจะทำการกำหนดเลขที่บ้านให้ใหม่ โดยอ้างอิงจากลำดับการขอบ้านเลขที่ในเขตนั้น ๆ จากนั้นเจ้าหน้าที่จะทำการบันทึกข้อมูลลงในระบบฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร เพื่อเตรียมออกสมุดทะเบียนบ้านเล่มจริงให้

5. รับสมุดทะเบียนบ้าน (ท.ร. 14) เล่มสีน้ำเงิน

ขั้นตอนสุดท้ายคือการรับสมุดทะเบียนบ้านสีน้ำเงิน โดยเจ้าหน้าที่จะให้เล่มที่มีชื่อเจ้าบ้าน (ตามที่ระบุในคำร้อง) และข้อมูลสำคัญในท.ร. 14 อย่างรหัสประจำบ้านกำกับไว้ ซึ่งสมุดเล่มนี้คือเอกสารสำคัญที่ทุกคนต้องเอาไปใช้ยื่นเรื่องอื่น ๆ ต่อครับ

ขอเลขที่บ้านได้แล้ว ต้องทำอะไรต่อ?

เลขที่บ้านใหม่เหมือนการ “ปักหมุด” ตัวตนของบ้านเราลงบนฐานข้อมูล ซึ่งหลังจากที่เราได้สมุดเล่มน้ำเงินมาแล้ว อย่าเพิ่งเอาไปเก็บรวมกับเอกสารอื่น ๆ นะครับ เพราะหลังการขอบ้านเลขที่เสร็จ เราจำเป็นต้องยื่นทำธุรกรรมอื่นต่อด้วย

การขอมิเตอร์น้ำ-ไฟถาวร

เราสามารถเอาเล่มทะเบียนบ้านไปขอยกเลิกมิเตอร์น้ำ-ไฟชั่วคราว (เรทก่อสร้าง) แล้วขอเป็นแบบถาวรได้ ซึ่งจะได้เรทราคาที่ถูกลงมาก และสำหรับบ้านไหนที่ใช้รถไฟฟ้า อย่าลืมวางแผนเรื่องมิเตอร์ไฟฟ้าบ้านที่รองรับรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ด้วยนะครับ

ย้ายชื่อเข้าเป็น "เจ้าบ้าน"

ถ้าเราดำเนินเรื่องขอบ้านเลขที่มาแล้ว สิ่งที่ควรทำคือการย้ายทะเบียนบ้าน ของเราเข้าไปอยู่ในเล่มใหม่ในฐานะ "เจ้าบ้าน" เพื่อความสะดวกในการติดต่อราชการและสิทธิประโยชน์เรื่องภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างครับ

การขออินเทอร์เน็ตและบริการพื้นฐาน

การได้มาซึ่งบ้านเลขที่ ทำให้เราสามารถดำเนินเรื่องขอสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ได้อีกเพียบไม่ว่าจะเป็น

• ติดตั้งอินเทอร์เน็ต: บ้านแต่ละหลังในยุคนี้อินเทอร์เน็ตถือเป็นสิ่งที่ต้องมี เพื่อใช้ในชีวิตประจำวันหรือการทำงาน โดยสามารถแจ้งขอกับผู้ให้บริการแต่ละค่ายเพื่อติดตั้งอินเทอร์เน็ตได้ทันที
• การจัดการขยะ: ติดต่อสาธารณสุขของเทศบาลหรือ อบต.ในพื้นที่ เพื่อขอรับบริการเก็บขยะและชำระค่าธรรมเนียมรายปี เพื่อให้มีเจ้าหน้าที่มาอำนวยความสะดวกหน้าบ้านครับ
• การรับไปรษณีย์และพัสดุ: การมีเลขที่บ้านที่ชัดเจนในระบบ จะช่วยให้การรับจดหมาย บิลค่าน้ำค่าไฟต่าง ๆ ได้ถูกต้อง รวมถึงการลงทะเบียนแจ้งพิกัดบนแผนที่ออนไลน์ (Google Maps) หรือแอปฯ การส่งพัสดุ ส่งอาหารหรือช้อปปิ้งออนไลน์ก็จะส่งตรงหมุดบ้านเราพอดี

ขอเลขที่บ้านชั่วคราว ต่างกับ ขอเลขที่บ้านถาวรยังไง ?

หลายคนสงสัยว่าถ้าบ้านยังไม่เสร็จดี หรือปลูกบ้านในพื้นที่ที่ยังไม่มีเอกสารสิทธิ์ชัดเจนจะขอบ้านเลขที่ ได้ไหม? โดยเราสามารถขอได้แบบ “ชั่วคราว” ครับ เลขที่บ้านชั่วคราว (ท.ร. 13) จะขึ้นต้นด้วยเลข 0 ใช้สำหรับขอน้ำ-ไฟได้เหมือนกัน แต่สิทธิต่าง ๆ จะไม่เท่าเลขที่บ้านถาวร ซึ่งถ้าหลังจากบ้านสร้างเสร็จหรือที่ดินได้รับการรับรองแล้ว ก็สามารถเปลี่ยนเป็นแบบถาวรได้

บทส่งท้าย

การขอบ้านเลขที่ไม่ใช่เรื่องที่น่าปวดหัวอย่างที่คิดเลยครับ ถึงแม้ขั้นตอนจะดูเยอะ แต่ถ้าเราเตรียมตัวมาเป๊ะตามเช็กลิสต์ด้านบน และรีบไปดำเนินการ ขอบ้านเลขที่ใหม่ ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด แค่นี้ก็สามารถเข้าอยู่บ้านหลังใหม่ซึ่งเป็นบ้านที่ถูกต้องตามกฎหมายได้แล้วครับ

ถ้าใครกำลังวางแผนสร้างบ้าน หรือการซื้อบ้านใหม่อย่างบ้านเดี่ยว, บ้านแฝด, คอนโดและทาวน์โฮม บนทำเลศักยภาพที่มาพร้อมฟังก์ชัน และดีไซน์ที่ตอบโจทย์ สามารถเข้ามาเลือกชมโครงการที่น่าสนใจได้ที่เว็บไซต์ “น่าอยู่” แหล่งรวมข้อมูลไอเดียแบบบ้านและข้อมูลอสังหาฯ อีกมากมาย

คำถามที่พบบ่อย

1. ขอบ้านเลขที่ออนไลน์ได้ไหม ?

Answer: ปัจจุบันบางพื้นที่เริ่มมีการเอาระบบออนไลน์มาใช้ เช่น BORA Web Portal โดยต้องลงทะเบียนใช้งาน ThaID เพื่อยืนยันตัวตน และยื่นเอกสารผ่านทางแอปฯ หรือเว็บไซต์ครับ

2. บ้านยังสร้างไม่เสร็จ ขอบ้านเลขที่เลยได้ไหม ?

Answer: ต้องสร้างเสร็จอย่างน้อย 80-90% จนเห็นโครงสร้างบ้านชัดเจนครับ เช่น มีประตู หน้าต่าง การมุงหลังคา และห้องน้ำที่พร้อมใช้งาน

3. ขอบ้านเลขที่ เลือกเลขเองได้ไหม?

Answer: เลือกไม่ได้ครับ เลขที่บ้านจะแสดงตามลำดับการแจ้งขอในเขตนั้น ๆ ซึ่งโดยปกติจะใช้เวลา 7-15 วันทำการ ขึ้นอยู่กับคิวตรวจสภาพบ้านของเจ้าหน้าที่