นอกจากพื้นที่สำหรับปลูกต้นไม้แล้ว ควรเผื่อทางเดิน พื้นที่พักผ่อน และพื้นที่สำหรับดูแลสวนด้วย หากวางต้นไม้แน่นเกินไปอาจทำให้เดินเข้าไปตัดแต่งหรือรดน้ำได้ลำบาก และเมื่อพรรณไม้เติบโตเต็มที่ก็อาจทำให้พื้นที่ดูรกกว่าที่ตั้งใจไว้
ดูขนาดพื้นที่และการใช้งาน
เริ่มจากวัดพื้นที่ที่ต้องการจัดสวน และพิจารณาว่าบริเวณนั้นต้องการใช้ทำอะไร เช่น เป็นพื้นที่พักผ่อน พื้นที่ปลูกต้นไม้ พื้นที่สำหรับเด็ก หรือพื้นที่สำหรับสัตว์เลี้ยง จากนั้นจึงแบ่งพื้นที่ให้เหมาะกับกิจกรรม โดยไม่ควรใช้พื้นที่ทั้งหมดไปกับแปลงต้นไม้จนไม่มีพื้นที่สำหรับใช้งานจริง
ตำแหน่งประตู หน้าต่าง ทางเดิน และที่จอดรถก็เป็นสิ่งที่ควรนำมาพิจารณาร่วมด้วย โดยเฉพาะสวนหน้าบ้านที่ต้องเหลือพื้นที่สำหรับเดินเข้าออกและนำรถเข้าจอด การจัดสวนที่ดีจึงควรทำให้ต้นไม้และพื้นที่สีเขียวช่วยเสริมบ้าน โดยไม่กลายเป็นสิ่งกีดขวางการใช้งาน
ดูทิศทางแสงแดด
แสงแดดมีผลโดยตรงต่อการเจริญเติบโตของต้นไม้ ก่อนเลือกพรรณไม้จึงควรสังเกตว่าบริเวณที่จะจัดสวนได้รับแสงมากน้อยแค่ไหน และได้รับแดดในช่วงเวลาใด เพราะต้นไม้แต่ละชนิดต้องการแสงแตกต่างกัน
บริเวณที่ได้รับแดดเต็มวันควรเลือกต้นไม้ที่ทนแดดได้ดี ส่วนพื้นที่ที่มีแดดรำไรหรือมีร่มเงาจากตัวบ้านควรเลือกพรรณไม้ที่เหมาะกับสภาพแสงนั้น ๆ การเลือกต้นไม้ให้ตรงกับสภาพพื้นที่ตั้งแต่แรกจะช่วยให้ต้นไม้เติบโตได้ดีและลดภาระในการดูแล
คำนึงถึงน้ำและการระบายน้ำ
ระบบน้ำเป็นอีกเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีฝนตกหนัก หากสวนไม่มีทางระบายน้ำที่เหมาะสมอาจเกิดน้ำขัง ซึ่งส่งผลต่อต้นไม้และพื้นบริเวณรอบบ้านได้
ควรวางตำแหน่งจุดระบายน้ำและก๊อกน้ำให้เหมาะสมตั้งแต่เริ่มออกแบบสวน หากเป็นพื้นที่ขนาดใหญ่และต้องรดน้ำต้นไม้หลายจุด อาจพิจารณาระบบรดน้ำอัตโนมัติเพื่อช่วยประหยัดเวลาในการดูแล
ไอเดียจัดสวนในบ้านตามพื้นที่
พื้นที่แต่ละส่วนของบ้านสามารถออกแบบสวนได้แตกต่างกัน โดยควรเลือกแนวทางที่เหมาะกับทั้งขนาดพื้นที่และการใช้งาน หากแบ่งพื้นที่อย่างเป็นสัดส่วนจะช่วยให้สวนดูเป็นระเบียบและไม่ทำให้พื้นที่อยู่อาศัยรู้สึกแคบลง
สำหรับพื้นที่ขนาดเล็ก ควรเน้นการใช้พื้นที่แนวตั้งและเลือกต้นไม้ที่มีขนาดเหมาะสม ส่วนพื้นที่ขนาดใหญ่สามารถแบ่งเป็นหลายโซน ทั้งพื้นที่ปลูกต้นไม้ พื้นที่พักผ่อน และทางเดิน เพื่อให้สวนสามารถใช้งานได้หลากหลายมากขึ้น
สวนหน้าบ้าน
สวนหน้าบ้านเป็นพื้นที่ที่ช่วยสร้างภาพลักษณ์ให้กับบ้าน เพราะเป็นบริเวณแรกที่มองเห็น สามารถจัดด้วยไม้พุ่ม ไม้ประดับ สนามหญ้า หรือแปลงต้นไม้ตามแนวทางเดิน เพื่อเพิ่มความสดชื่นและทำให้บริเวณหน้าบ้านดูมีชีวิตชีวามากขึ้น
หากมีพื้นที่ไม่มาก ควรเลือกต้นไม้ขนาดเล็กหรือใช้กระถางแทนการปลูกลงดิน และควรเว้นพื้นที่ทางเข้าออกให้เพียงพอ เพื่อไม่ให้ต้นไม้กีดขวางทางเดินหรือพื้นที่จอดรถ
สวนข้างบ้าน
พื้นที่ข้างบ้านมักมีลักษณะแคบและยาว จึงเหมาะกับการปลูกต้นไม้ตามแนวกำแพงหรือทำสวนแนวตั้งเพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวโดยไม่กินพื้นที่ใช้สอยมากเกินไป สามารถเลือกใช้ไม้พุ่ม ไม้เลื้อย หรือไม้กระถางตามสภาพแสงของพื้นที่
หากพื้นที่ข้างบ้านใช้เป็นทางเดินด้วย ควรเลือกต้นไม้ที่มีทรงพุ่มไม่กว้างมาก และเว้นระยะให้เพียงพอสำหรับเดินผ่านและเข้าไปดูแลต้นไม้ เพื่อไม่ให้สวนกลายเป็นอุปสรรคต่อการใช้งาน
สวนหลังบ้าน
สวนหลังบ้านเหมาะกับการจัดเป็นมุมพักผ่อน เพราะมีความเป็นส่วนตัวมากกว่าพื้นที่ด้านหน้า สามารถเพิ่มโต๊ะ เก้าอี้ หรือม้านั่งสำหรับนั่งเล่น รวมถึงจัดพื้นที่บางส่วนเป็นสวนครัวสำหรับปลูกผักและสมุนไพรที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
หากต้องการใช้พื้นที่หลังบ้านในช่วงเย็น อาจเพิ่มไฟสวนหรือไฟบริเวณมุมนั่งเล่น เพื่อให้สามารถใช้งานพื้นที่ได้ต่อเนื่องหลังพระอาทิตย์ตก
สวนสำหรับพื้นที่ขนาดเล็ก
แม้มีพื้นที่จำกัดก็สามารถจัดสวนได้ โดยเลือกใช้กระถาง ชั้นวางต้นไม้ หรือสวนแนวตั้งแทนการปลูกต้นไม้จำนวนมากลงบนพื้น วิธีนี้ช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวโดยไม่ลดพื้นที่ใช้สอยมากเกินไป การจัดสวนขนาดเล็กควรเน้นความเป็นระเบียบและเลือกต้นไม้เพียงไม่กี่ชนิดที่มีรูปทรงเข้ากัน หากใส่องค์ประกอบมากเกินไปอาจทำให้พื้นที่ดูแน่นและแคบกว่าเดิม
เลือกต้นไม้สำหรับสวนในบ้านอย่างไร?
การเลือกต้นไม้ควรพิจารณาทั้งปริมาณแสงแดด ขนาดของต้นเมื่อโตเต็มที่ ความต้องการน้ำ และการดูแลรักษา ไม่ควรเลือกจากความสวยงามเพียงอย่างเดียว เพราะต้นไม้บางชนิดอาจเติบโตจนมีขนาดใหญ่เกินพื้นที่หรือมีความต้องการดูแลมากกว่าที่คาดไว้
หากต้องการสวนที่ดูแลง่าย ควรเลือกพรรณไม้ที่เหมาะกับสภาพแวดล้อมของบ้านตั้งแต่แรก และควรจัดกลุ่มต้นไม้ที่มีความต้องการน้ำหรือแสงใกล้เคียงกันไว้ด้วยกัน จะช่วยให้ดูแลสวนได้สะดวกขึ้น หรือหากต้องการต้นไม้ที่มีความหมายดีๆตามความเชื่อ ก็สามารถดูต้นไม้มงคลมาปลูกได้
ไม้ยืนต้น
เหมาะสำหรับพื้นที่ที่ต้องการร่มเงาและต้องการสร้างโครงสร้างหลักให้กับสวน แต่ควรศึกษาขนาดของทรงพุ่มและระบบรากเมื่อโตเต็มที่ รวมถึงเว้นระยะจากตัวบ้าน กำแพง และพื้นที่สาธารณูปโภคอย่างเหมาะสม
หากพื้นที่ไม่ใหญ่มาก ควรเลือกไม้ต้นที่มีขนาดเหมาะกับพื้นที่ เพื่อไม่ให้ทรงพุ่มขยายเข้ามาบังตัวบ้านหรือรากสร้างปัญหากับพื้นในอนาคต
ไม้พุ่มและไม้ประดับ
ไม้พุ่มเหมาะสำหรับปลูกตามแนวรั้ว ขอบแปลง หรือใช้แบ่งพื้นที่ภายในสวน มีทั้งชนิดที่ให้ดอก ใบสีสวย และชนิดที่สามารถตัดแต่งเป็นรูปทรงได้ จึงเหมาะกับสวนหลายสไตล์
ข้อดีของไม้พุ่มคือสามารถควบคุมขนาดได้ง่ายกว่าไม้ยืนต้น แต่ควรเผื่อพื้นที่สำหรับการตัดแต่งและการเจริญเติบโตของต้นไม้ด้วย
ไม้กระถาง
ไม้กระถางเหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่จำกัดหรือผู้ที่ต้องการปรับเปลี่ยนตำแหน่งต้นไม้ได้ง่าย สามารถนำไปวางบริเวณหน้าบ้าน ข้างบ้าน ระเบียง หรือมุมนั่งเล่นได้ตามความเหมาะสม
ควรเลือกกระถางที่มีขนาดสัมพันธ์กับต้นไม้และมีรูระบายน้ำ เพื่อป้องกันน้ำขัง รวมถึงเลือกวัสดุที่เหมาะกับตำแหน่งใช้งาน โดยเฉพาะกระถางที่ต้องโดนแดดและฝนเป็นประจำ
องค์ประกอบสำคัญของสวนในบ้าน
นอกจากต้นไม้แล้ว องค์ประกอบอื่น ๆ ก็ช่วยให้สวนมีความสมบูรณ์และใช้งานได้สะดวกขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องใส่ทุกอย่างลงไป แต่ควรเลือกเฉพาะสิ่งที่เหมาะกับพื้นที่และรูปแบบการใช้งานของบ้าน
ทางเดินในสวน
ทางเดินช่วยเชื่อมพื้นที่ต่าง ๆ และทำให้สามารถเข้าไปดูแลต้นไม้ได้ง่าย วัสดุที่ใช้สามารถเลือกได้ทั้งแผ่นคอนกรีต หิน กระเบื้องภายนอก หรือกรวด โดยควรคำนึงถึงความแข็งแรงและการระบายน้ำเป็นหลัก
หากเป็นพื้นที่ที่ต้องเดินผ่านบ่อย ควรออกแบบให้พื้นเรียบและไม่ลื่นเมื่อเปียกน้ำ เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานของสมาชิกทุกคนในบ้าน
หินและกรวด
หินและกรวดสามารถใช้ตกแต่งรอบต้นไม้ ทำทางเดิน หรือเติมพื้นที่ว่างในสวน ช่วยเพิ่มพื้นผิวและทำให้สวนดูมีมิติมากขึ้น นอกจากนี้ยังสามารถช่วยลดพื้นที่สนามหญ้าที่ต้องตัดและดูแลเป็นประจำ
มุมนั่งเล่น
หากต้องการให้สวนเป็นพื้นที่พักผ่อน สามารถเพิ่มม้านั่ง โต๊ะ หรือเก้าอี้กลางแจ้ง โดยเลือกขนาดให้เหมาะกับพื้นที่ สำหรับสวนขนาดเล็กควรเลือกเฟอร์นิเจอร์ที่มีขนาดกะทัดรัด เพื่อไม่ให้พื้นที่ดูแน่นจนเกินไป
จัดสวนในบ้านอย่างไรให้ดูแลง่าย?
สวนที่ดูแลง่ายควรเริ่มจากการเลือกต้นไม้ที่เหมาะกับสภาพแสงและสภาพอากาศของพื้นที่ รวมถึงไม่ปลูกพรรณไม้ที่ต้องดูแลมากเกินกว่าที่เจ้าของบ้านจะมีเวลาให้ การเลือกต้นไม้ที่เหมาะสมตั้งแต่แรกช่วยลดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายในการดูแลระยะยาว
นอกจากนี้สามารถลดภาระด้วยการผสมพื้นที่ปลูกต้นไม้กับหิน กรวด หรือพื้นทางเดิน แทนการทำสนามหญ้าเต็มพื้นที่ และควรจัดกลุ่มต้นไม้ที่ต้องการน้ำใกล้เคียงกันไว้ด้วยกัน เพื่อให้รดน้ำและดูแลได้ง่ายขึ้น
สรุป
การจัดสวนในบ้านให้สวยและใช้งานได้จริง ควรเริ่มจากการสำรวจพื้นที่และวางแผนก่อนเลือกต้นไม้ โดยพิจารณาทั้งขนาดพื้นที่ ทิศทางแสงแดด ระบบระบายน้ำ และรูปแบบการใช้งาน เพื่อให้สวนเข้ากับบ้านและสามารถดูแลได้ในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นสวนหน้าบ้าน สวนข้างบ้าน สวนหลังบ้าน หรือสวนสำหรับพื้นที่ขนาดเล็กก็สามารถออกแบบให้เหมาะกับพื้นที่ได้
หากกำลังมองหาบ้านที่มีพื้นที่สำหรับจัดสวน สามารถเลือกดู บ้านขอนแก่น และ บ้านมือสองขอนแก่น ที่มีพื้นที่รอบบ้าน รวมถึง ทาวน์โฮมขอนแก่น สำหรับคนที่ต้องการบ้านในพื้นที่จำกัดแต่ยังอยากมีพื้นที่สีเขียวและมุมพักผ่อนภายในบ้าน
คำถามที่พบบ่อย
สวนในบ้านพื้นที่น้อยจัดได้ไหม?
จัดได้ แม้มีพื้นที่จำกัดก็สามารถใช้กระถาง สวนแนวตั้ง หรือปลูกต้นไม้ตามแนวกำแพงเพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียว โดยควรเลือกต้นไม้ให้เหมาะกับขนาดพื้นที่และเหลือพื้นที่สำหรับใช้งานด้วย
ควรเลือกต้นไม้สำหรับสวนในบ้านอย่างไร?
ควรพิจารณาแสงแดด ขนาดของต้นไม้เมื่อโตเต็มที่ ความต้องการน้ำ และเวลาที่มีสำหรับดูแล เพื่อให้ต้นไม้เติบโตได้ดีและไม่กลายเป็นภาระในระยะยาว
สวนในบ้านควรมีอะไรบ้าง?
องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ต้นไม้ พื้นที่ปลูก ทางเดิน และระบบระบายน้ำ ส่วนหิน กรวด มุมนั่งเล่น หรือไฟสวนสามารถเพิ่มได้ตามขนาดพื้นที่และการใช้งาน
ติดตาม "ขอนแก่นน่าอยู่" เพื่อไปหาบ้านมือ 1, หาคอนโด, บ้านมือ 2, ที่ดินและหาเช่า/ กดหอพักทั่วเมืองขอนแก่นได้ที่สามารถพบได้ที่นี่
